Home Publikacje Nowe Przepisy Nowe Prawo Przedsiębiorców – filar „Konstytucji Biznesu"
Nowe Prawo Przedsiębiorców – filar „Konstytucji Biznesu"

Dnia 26 stycznia 2018 roku Sejm RP uchwalił rządowy projekt ustawy – Prawo przedsiębiorców, która - jak wynika z uzasadnienia - ma zastąpić obowiązującą obecnie ustawę z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej oraz stanowić podstawowy akt prawny w ramach tzw. „Konstytucji Biznesu". Zapowiadanym celem reformy ma być stworzenie przejrzystych warunków do prowadzenia działalności gospodarczej oraz wzmocnienie gwarancji praw i wolności przedsiębiorcy. Uchwalona ustawa została przekazana Prezydentowi RP i Marszałkowi Sejmu. Jesli zostanie podpisana - nowe przepisy Prawa przedsiębiorców zaczną obowiązywać od dnia 1 marca 2018 roku.

 

Zakres zastosowania ustawy

Przepisy Prawa przedsiębiorców regulować będą działalność gospodarczą wykonywaną na terytorium RP przez przedsiębiorców polskich – w sposób kompleksowy oraz przedsiębiorców zagranicznych – w sposób generalny, z odesłaniem do przepisów odrębnych.

Pojęcie działalności gospodarczej w Prawie przedsiębiorców zasadniczo nie ulegnie zmianie. Projektodawca zrezygnował jedynie z przykładowego wyliczenia rodzajów działalności gospodarczej (co w praktyce nie stanowiło żadnego ograniczenia), a więc jeżeli dana działalność jest zorganizowana, ciągła, samodzielna oraz nastawiona na osiągnięcie zysku, to w rozumieniu ustawy – czy to obowiązującej obecnie, czy Prawa przedsiębiorców - jest działalnością gospodarczą.

Ochronie praw i wolności przedsiębiorcy ma służyć przede wszystkim umieszczony w rozdziale 1. Prawa przedsiębiorców katalog podstawowych zasad wiążących nie tylko przedsiębiorców, ale też organy władzy publicznej w stosunkach z przedsiębiorcami. Katalog ten obejmuje m. in. następujące zasady:

• wolności działalności gospodarczej,

• równości przedsiębiorców,

• „co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone";

• wykonywania działalności gospodarczej zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji

i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów,

• domniemania uczciwości przedsiębiorcy,

• rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy,

• przyjaznej interpretacji przepisów (in dubio pro libertate),

• zapewnienia wysokiej jakości obsługi przedsiębiorców,

• odpowiedzialności urzędników za naruszenie prawa, oraz

Projektodawca wskazuje, że pomimo iż wszystkie z wymienionych powyżej zasad wynikają bezpośrednio bądź pośrednio z Konstytucji RP, to umieszczenie ich

w podstawowym dla przedsiębiorcy akcie normatywnym ma zwiększyć jego świadomość prawną oraz ma stanowić „dodatkowe i dobitne przypomnienie organom władzy publicznej", że zasady te, jako normy prawne, powinny być bezwzględnie przestrzegane.

Projekt ustawy przewiduje także ułatwienia dotyczące procedury załatwiania spraw przedsiębiorców przez organy władzy publicznej. Projektodawca akcentuje, że szczególne znaczenie ma mieć zasada szybkości postępowania, ponieważ przewlekłość postępowania w wielu wypadkach stanowi zagrożenie dla interesów majątkowych przedsiębiorcy. Ponadto organ, po uzyskaniu zgody przedsiębiorcy, będzie mógł odtąd dokonywać czynności ustnie, telefonicznie, czy za pomocą innych środków łączności, nie będzie mógł także odmówić przyjęcia pisma lub wniosku niekompletnego.

 

Punkt Informacji dla Przedsiębiorcy

Prawo przedsiębiorcy przewiduje utworzenie nieznanego dotąd Punktu Informacji Przedsiębiorcy, który prowadzony będzie przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Działalność Punktu zorientowana ma być w szczególności na umożliwienie załatwiania

w formie elektronicznej spraw związanych z podejmowaniem, wykonywaniem i zakończeniem działalności gospodarczej oraz udzielanie kompleksowych informacji w tym zakresie – przede wszystkim dotyczących obowiązujących procedur oraz formalności.

 

Objaśnienia prawne oraz utrwalona praktyka interpretacyjna

Kolejną – istotną z punktu widzenia przedsiębiorcy - nowością będzie wprowadzenie instytucji objaśnień prawnych oraz utrwalonej praktyki interpretacyjnej.

Objaśnienia prawne - czyli wyjaśnienia dotyczące praktycznego zastosowania przepisów z zakresu działalności gospodarczej udostępniane mają być na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej organu, który je wydał. Pomimo, że objaśnienia prawne nie będą dla przedsiębiorcy wiążące, to w przypadku, gdy zastosuje się on do wydanego w jego indywidualnej sprawie niewłaściwego objaśnienia, nie będzie mógł zostać obciążony konsekwencjami administracyjnymi, czy finansowymi ponad wysokość wynikającą z treści tego objaśnienia.

Warto jednak dodać, że organ który wydał objaśnienia prawne będzie mógł w każdej chwili, z urzędu lub na wniosek Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, zmienić wydane przez siebie objaśnienia prawne. W tym przypadku, negatywne konsekwencje nie dosięgną jedynie tych przedsiębiorców, którzy zastosowali się do wadliwych objaśnień prawnych przed ich zmianą.

Z kolei na podstawie dominujących indywidualnych interpretacji (także objaśnień prawnych), wydanych w oparciu o taki sam stan faktyczny i prawny (w trakcie danego okresu rozliczeniowego) tworzona ma być tzw. utrwalona praktyka interpretacyjna, czyli wyjaśnienia co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny lub opłaty publicznej. Podobnie jak w przypadku objaśnień prawnych, jeżeli przedsiębiorca zastosuje się do treści przeważających interpretacji bądź objaśnień prawnych, nie będzie można w stosunku do niego zastosować negatywnych sankcji administracyjnych i finansowych.

 

Reglamentacja działalności gospodarczej

Prawo przedsiębiorców wprowadza również zmiany w zakresie rozróżnienia koncesji i zezwoleń na działalność gospodarczą. W myśl ustawy koncesje będą wydawane w dziedzinach o szczególnym znaczeniu dla państwa ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny przez ministra właściwego ze względu na przedmiot działalności wymagającej uzyskania koncesji, w formie decyzji administracyjnej uznaniowej, czyli dającej organowi możliwość wyboru pomiędzy kilkoma rozstrzygnięciami. Natomiast zezwolenie na działalność gospodarczą wydawane będzie w dziedzinach

o mniejszym znaczeniu strategicznym dla państwa przez różne organy bądź jednostki, zawsze w formie decyzji administracyjnej związanej, co oznacza że, jeżeli przedsiębiorca będzie spełniał określone w przepisach warunki do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, to organ będzie miał obowiązek wydania takiego zezwolenia.

Obok koncesji i zezwoleń na działalność gospodarczą, ustawa przewiduje także wpis do rejestru działalności regulowanej, to jest działalności, dla podjęcia której na podstawie odrębnych przepisów wymagane jest spełnienie przez przedsiębiorcę dodatkowych warunków. Zgodne z prawem rozpoczęcie takiej działalności dopuszczalne będzie dopiero po spełnieniu wszystkich ustawowych warunków oraz uzyskaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej.


Działalność nierejestrowana

 

Zdaniem twórców ustawy zachętą dla osób, które nie rejestrują swojej działalności z uwagi na bardzo niskie przychody ma być wprowadzenie tzw. działalności nierejestrowanej. Zgodnie z ustawą osoba fizyczna prowadząca działalność na niewielką skalę, której przychód w żadnym miesiącu nie przekroczy 50 % kwoty minimalnego wynagrodzenia (czyli 1050,00 zł) i która w okresie ostatnich 5 lat nie wykonywała działalności gospodarczej, nie będzie musiała rejestrować swojej działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a także opłacać składek ZUS.

 

„Ulga na start"

Celem ułatwienia podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej Prawo przedsiębiorców wprowadza tzw. „ulgę na start", a więc zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. Ze zwolnienia będzie mógł skorzystać przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia. Z ulgi nie skorzysta natomiast przedsiębiorca, który będzie wykonywał działalność gospodarczą na rzecz swojego byłego pracodawcy - w zakresie czynności, które przed rozpoczęciem działalności wykonywał na jego rzecz w ramach stosunku pracy. Przepis dotyczący „ulgi na start" ma wejść w życie 31 marca 2018 roku.

 

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców

Na mocy przepisów ustawy utworzony zostanie urząd strażnika praw mikro, małych i średnich przedsiębiorców - Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Zakres i sposób działania Rzecznika ma być uregulowany w odrębnej ustawie, która również stanowi element powołanego we wstępie pakietu „Konstytucji Biznesu".

 

To czy oraz w jakim zakresie wprowadzenie nowych przepisów wpłynie na rzeczywistą sytuację polskich przedsiębiorców, pozostaje kwestią otwartą. Wszyscy życzylibyśmy sobie, aby rezultaty okazały się korzystne.

 

autor: Magdalena Korta-Łach, prawnik z Kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy

 

Copyright (C) Agata Adamczyk - Kraków 2010
Zdjęcia: Jacek Nosal