Home Publikacje Nowe Przepisy Nowelizacja kodeksu pracy - od 17 czerwca 2013
Nowelizacja kodeksu pracy - od 17 czerwca 2013

 

Dnia 17 czerwca 2013 roku weszła w życie ustawa z dnia 28 maja 2013 roku o zmianie ustawy Kodeks pracy i niektórych innych ustaw, która wprowadziła znaczące zmiany
w uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem. Najważniejsze z nich przedstawiamy poniżej.

W wyniku dokonanych zmian, rodzice mogą skorzystać z urlopu związanego
z macierzyństwem, który składa się z trzech części. Pracownikowi, oprócz obowiązkowego urlopu macierzyńskiego przysługuje dodatkowy urlop macierzyński, a także – urlop rodzicielski. Urlopy te muszą mieć charakter ciągły – przypadać bezpośrednio po sobie.

Wymiar podstawowego urlopu macierzyńskiego pozostał niezmieniony. Zgodnie
z przepisami art. 180 Kodeksu pracy – jest on uzależniony od ilości dzieci urodzonych przy jednym porodzie i wynosi:

  • 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
  • 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
  • 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

 

Wydłużony został okres podstawowego urlopu macierzyńskiego, który może być wykorzystany przed przewidywaną datą porodu – od 17 czerwca 2013 roku okres ten wynosi 6 tygodni.

Jak wskazano powyżej, bezpośrednio po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego pracownik (zarówno ojciec jak i matka) ma prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Udziela się go na pisemny wniosek pracownika, składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

Wskutek omawianej nowelizacji, już od 17 czerwca 2013 roku (a nie, jak pierwotnie planowano, od 1 stycznia 2014 roku) uległ wydłużeniu wymiar tego dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Obecnie wynosi on:

  • do 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
  • do 8 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Nowością jest również możliwość wykorzystania dodatkowego urlopu macierzyńskiego
w dwóch częściach – przypadających bezpośrednio jedna po drugiej. Do tej pory, urlop ten mógł być udzielony jedynie jednorazowo.

Bezpośrednio po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze,
o którym mowa powyżej, pracownik (zarówno ojciec jak i matka) ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 26 tygodni – niezależnie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Urlop rodzicielski jest udzielany przez pracodawcę na pisemny wniosek pracownika, składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania
z tego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika w tym zakresie.

Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo nie więcej niż w trzech częściach, przypadających bezpośrednio – jedna po drugiej, z których żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni.

Z urlopu rodzicielskiego mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice. W takim wypadku łączny wymiar urlopu nie może przekraczać 26 tygodni.

Za czas podstawowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wymiarze – według wyboru uprawnionego:

  • 100% podstawy wymiaru zasiłku przez 26 tygodni (za okres podstawowego urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego urlopu macierzyńskiego), a następnie 60% podstawy wymiaru zasiłku przez okres kolejnych 26 tygodni (w czasie urlopu rodzicielskiego), albo
  • Jeżeli uprawniona złożyła, nie później niż 14 dni po porodzie, pisemny wniosek
    o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a później urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze – 80% podstawy wymiaru zasiłku za cały okres trwania urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego.

Warto wiedzieć, że nowy – roczny i płatny - urlop opisany powyżej obejmie nie tylko osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, ale również wszystkich innych, którzy opłacają ubezpieczenie chorobowe, a więc także pracujących na umowach zlecenia oraz samozatrudnionych.

Niezależnie od powyższego, ustawodawca wydłużył okres, w którym pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat. Obecnie, ma on możliwość skorzystania z tego urlopu do ukończenia przez dziecko 5 roku życia (wcześniej, do dnia ukończenia przez dziecko 4 roku życia).

 

Copyright (C) Agata Adamczyk - Kraków 2010
Zdjęcia: Jacek Nosal