Bartłomiej Liber, Rzeczpospolita 09.08.2013

 

Pracodawca, przed dokonaniem zwolnień grupowych jest obowiązany dopełnić szeregu obowiązków wobec właściwego powiatowego urzędu pracy. Obowiązki te wynikają w szczególności z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tzw. ustawa o zwolnieniach grupowych). Ich niewykonanie umożliwia pracownikowi podważenie legalności
dokonanego wypowiedzenia przed sądem pracy.

 

W wykonaniu obowiązku konsultacji wynikającego z procedury zwolnień grupowych, pracodawca zawiadamia zakładowe organizacje związkowe o zamiarze dokonania zwolnień grupowych, oraz m.in. o: przyczynach tego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych, do których należą, o okresie, w ciągu którego nastąpi zwolnienie, grupach pracowników wytypowanych do zwolnienia oraz o kryteriach doboru pracowników do zwolnienia. Wyżej wskazane informacje pracodawca przekazuje również – na piśmie – do właściwego
powiatowego urzędu pracy. Celem takiego zawiadomienia jest umożliwienie urzędowi pracy podjęcia działań zmierzających do zinimalizowania negatywnych konsekwencji zwolnień grupowych, w szczególności poprzez znalezienie nowego zatrudnienia dla zwalnianych pracowników. W ciągu 20 dni od dnia dokonanego zawiadomienia, pracodawca i zakładowe organizacje związkowe zawierają porozumienie, w którym określają zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, a także obowiązki pracodawcy w zakresie niezbędnym do rozstrzygania innych spraw pracowniczych związanych z zamierzonym zwolnieniem grupowym.

Po zawarciu przedmiotowego porozumienia, lub po sporządzeniu regulaminu (w razie braku możliwości zawarcia porozumienia w określonym terminie, albo w przypadku niedziałania w zakładzie organizacji związkowych), pracodawca jest obowiązany, co do zasady, zawiadomić - na piśmie - właściwy powiatowy urząd pracy o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, w tym o liczbie zatrudnionych i zwalnianych pracowników oraz przyczynach ich zwolnienia, okresie, w ciągu którego ma być dokonane zwolnienie, a także o przeprowadzonej konsultacji zamierzonego grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi lub z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym w zakładzie pracy. Celem tego zawiadomienia jest umożliwienie urzędowi pracy zminimalizowanie skutków nadchodzących zwolnień grupowych – w ich ostatecznym kształcie.

Niedopełnienie któregokolwiek z wyżej opisanych elementów procedury przeprowadzenia zwolnień grupowych, w tym również zaniechanie zawiadomienia powiatowego urzędu pracy, spowoduje, że zwolnieni pracownicy będą mogli podważyć legalność dokonanych wypowiedzeń
przed sądem pracy. W konsekwencji takiego podważenia, sąd pracy może – w zależności od żądania pracownika – uznać dokonane wypowiedzenie za bezskuteczne, przywrócić pracownika do pracy na tych samych warunkach lub zasądzić od pracodawcy na rzecz pracownika odszkodowanie. 

Na marginesie wskazać należy, że niezależnie od procedury zwolnień grupowych, o której mowa powyżej, zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pracodawca zamierzający zwolnić co najmniej 50 pracowników w okresie 3 miesięcy jest obowiązany uzgodnić z właściwym powiatowym urzędem pracy zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników (tzw. zwolnienia monitorowane).